دکتر جمشید فاروقی، رئیس بخش فارسی دویچه وله
نگاهی به کارنامه یکساله روحانی هم حکایتگر موفقیتهاست و هم موید ناکامیها. اگر قرار باشد کارنامه یکساله روحانی را در یک جمله خلاصه کنیم، این جمله چنین خواهد بود: کامیابیهای بزرگ در سیاست خارجی و گامهای کوچک در سیاست داخلی کشور.
بزرگترین دستاورد او را باید در پروندهی هستهای جستوجو کرد. هم او بود که به پشتوانهی دیپلماسی ظریف و نرمشی قهرمانانه موفق شد، راهی برای خروج از بنبست بیابد. گرچه تلاشهای وی و وزیر امورخارجهاش برای کسب توافق قطعی با گروه ۵+۱ هنوز ختم به خیر نشده، اما هیچگاه کسب توافق چنین نزدیک و دستیافتنی نبوده است.
این روحانی بود که تابوی دیرینهی گفتوگوی مستقیم با آمریکا را شکست و سیاست تنشزدایی در مناسبات خارجی ایران را با غرب و همچنین با کشورهای منطقه، جایگزین سیاست تنشآفرینی دوره احمدینژاد نمود.
بسیاری از وعدههای روحانی در عرصه سیاست داخلی نتوانستند از قاب شیرین کلام فراتر روند و از تلخی زندگی در ایران امروز به نحوی بایسته و شایسته، بکاهند. روحانی در کارزار انتخاباتی خود از آزادی زندانیان سیاسی گفته بود. عدهای هم آزاد شدند. اما چیزی نگذشت که عده دیگری جای آزادشدگان را در زندانها پر کردند و وعدهی گشایش سیاسی را از پشت میلههای زندان به نظاره نشستند.
روحانی از حق دسترسی آزاد به اطلاعات گفته بود. در عمل اما سانسور اینترنتی تشدید شد. از مزایای بهرهگیری از شبکههای اجتماعی سخن رانده بود، فیسبوک آزاد نشد و حتی بیمهری دامن "واتساپ" را نیز گرفت و بر آن شدند تا آن را نیز از دسترس شهروندان خارج کنند. روحانی از حق استفاده از ماهوارهها گفته بود، در عمل اما باز "مجاهدان غیور" به بام خانهها رفتند تا بشقابها را برچینند و "برادران" آنها نیز در ارسال پارازیت سنگ تمام گذاشتند.
از رفع حصر هم خبری نشد. حتی برخی از حصر مادامالعمر گفتند و مقاومت و اعتراضی هم ندیدند. در همین مدت بر شمار اعدامیها هم افزوده شد. همه اینها حکایت از آن داشت که سخن روحانی هر چه بیشتر از دفتر ریاست جمهوری فاصله میگیریم، بیشتر از اهمیت و اعتبار ساقط میشود و هر فرماناش تاریخ مصرفی کوتاه دارد و پیش از اجرا توسط دیگر صاحبان قدرت لغو میشود.
تحریمها تخفیف یافتند اما معجزهای را سبب نشدند. "امت پشت صحنه" کماکان از نارساییهای اقتصادی در رنجند. اقدامهای صحیح دولت گرچه توانست از سقوط بیشتر ارزش پول ملی جلوگیری کند، اما موفق به مهار تورم نشد و رکود تورمی بر کل اقتصاد کشور حاکم ماند.
خوره بیکاری به جان جامعه جوان ایران افتاده است. شکاف فقر و ثروت عمیقتر میشود. صنایع نفت و گاز از کمبود سرمایه و در سایه تحریمها از نفس افتاده. از حیث میزان تولید نفت، ایران در بین کشورهای اوپک به رده پنجم تنزل کرده است. حتی عراق بحرانزده نیز تولید نفتی بیش از ایران دارد.
چرخ تولید در صنایع به علت کمبود مواد خام و لوازم یدکی از توان و رمق افتاده است. سیستم بانکی و مالی کشور به علت قطع شریانهای مالی بینالمللی ناکارآمد شده است. کارخانهها یکی پس از دیگری تعطیل میشوند. نرخ رشد اقتصادی کشور منفی است و فساد مالی بیداد میکند.
اقتصاد صدقهای و سیاست یارانهای دولت احمدینژاد همچون زهری کارگر چنان شرایطی خلق کرده که حال روحانی میبایست در خرابآباد اقتصادی کشور در به در به دنبال پادزهرش باشد. بدیهی است که نمیتوان از روحانی انتظار داشت که طلسم همه این همه نارسایی و نابسامانی را با خواندن وردی بشکند و یک شبه جان جامعه را از این مهلکه برهاند.
روحانی در آستانهی دومین سال زمامداری پشت درهای بسته مانده و کلیدش در باز کردن قفلهای پولادین جهل و عقبماندگی ناکارآ مینماید. ولی او باید متوجه یک چیز شده باشد و آن هم اینکه حتی اگر هرکول هم میبود، لایروبی این طویله کار یک مرد و یک شب نیست!
سالهای ریاست جمهوری خاتمی حامل یک درس مهم و آموزنده بود: بدون رجوع به مردم و بهره گرفتن از توان آنها پیروزی و موفقیت در این جامعه متناقض و دوپاره ممکن نیست. اگر روحانی از نیروی کلان مردم در جنگ قدرت بهره گیرد، میتواند در سال دوم زمامداری خود کارنامه درخشانتری داشته باشد. کوتاه سخن: روحانی میتواند، اگر واقعا بخواهد.
۱۳۹۳ مرداد ۱۱, شنبه
روحانی و کارنامهی یکسالهاش
دکتر جمشید فاروقی، رئیس بخش فارسی دویچه وله
نگاهی به کارنامه یکساله روحانی هم حکایتگر موفقیتهاست و هم موید ناکامیها. اگر قرار باشد کارنامه یکساله روحانی را در یک جمله خلاصه کنیم، این جمله چنین خواهد بود: کامیابیهای بزرگ در سیاست خارجی و گامهای کوچک در سیاست داخلی کشور.
بزرگترین دستاورد او را باید در پروندهی هستهای جستوجو کرد. هم او بود که به پشتوانهی دیپلماسی ظریف و نرمشی قهرمانانه موفق شد، راهی برای خروج از بنبست بیابد. گرچه تلاشهای وی و وزیر امورخارجهاش برای کسب توافق قطعی با گروه ۵+۱ هنوز ختم به خیر نشده، اما هیچگاه کسب توافق چنین نزدیک و دستیافتنی نبوده است.
این روحانی بود که تابوی دیرینهی گفتوگوی مستقیم با آمریکا را شکست و سیاست تنشزدایی در مناسبات خارجی ایران را با غرب و همچنین با کشورهای منطقه، جایگزین سیاست تنشآفرینی دوره احمدینژاد نمود.
بسیاری از وعدههای روحانی در عرصه سیاست داخلی نتوانستند از قاب شیرین کلام فراتر روند و از تلخی زندگی در ایران امروز به نحوی بایسته و شایسته، بکاهند. روحانی در کارزار انتخاباتی خود از آزادی زندانیان سیاسی گفته بود. عدهای هم آزاد شدند. اما چیزی نگذشت که عده دیگری جای آزادشدگان را در زندانها پر کردند و وعدهی گشایش سیاسی را از پشت میلههای زندان به نظاره نشستند.
روحانی از حق دسترسی آزاد به اطلاعات گفته بود. در عمل اما سانسور اینترنتی تشدید شد. از مزایای بهرهگیری از شبکههای اجتماعی سخن رانده بود، فیسبوک آزاد نشد و حتی بیمهری دامن "واتساپ" را نیز گرفت و بر آن شدند تا آن را نیز از دسترس شهروندان خارج کنند. روحانی از حق استفاده از ماهوارهها گفته بود، در عمل اما باز "مجاهدان غیور" به بام خانهها رفتند تا بشقابها را برچینند و "برادران" آنها نیز در ارسال پارازیت سنگ تمام گذاشتند.
از رفع حصر هم خبری نشد. حتی برخی از حصر مادامالعمر گفتند و مقاومت و اعتراضی هم ندیدند. در همین مدت بر شمار اعدامیها هم افزوده شد. همه اینها حکایت از آن داشت که سخن روحانی هر چه بیشتر از دفتر ریاست جمهوری فاصله میگیریم، بیشتر از اهمیت و اعتبار ساقط میشود و هر فرماناش تاریخ مصرفی کوتاه دارد و پیش از اجرا توسط دیگر صاحبان قدرت لغو میشود.
تحریمها تخفیف یافتند اما معجزهای را سبب نشدند. "امت پشت صحنه" کماکان از نارساییهای اقتصادی در رنجند. اقدامهای صحیح دولت گرچه توانست از سقوط بیشتر ارزش پول ملی جلوگیری کند، اما موفق به مهار تورم نشد و رکود تورمی بر کل اقتصاد کشور حاکم ماند.
خوره بیکاری به جان جامعه جوان ایران افتاده است. شکاف فقر و ثروت عمیقتر میشود. صنایع نفت و گاز از کمبود سرمایه و در سایه تحریمها از نفس افتاده. از حیث میزان تولید نفت، ایران در بین کشورهای اوپک به رده پنجم تنزل کرده است. حتی عراق بحرانزده نیز تولید نفتی بیش از ایران دارد.
چرخ تولید در صنایع به علت کمبود مواد خام و لوازم یدکی از توان و رمق افتاده است. سیستم بانکی و مالی کشور به علت قطع شریانهای مالی بینالمللی ناکارآمد شده است. کارخانهها یکی پس از دیگری تعطیل میشوند. نرخ رشد اقتصادی کشور منفی است و فساد مالی بیداد میکند.
اقتصاد صدقهای و سیاست یارانهای دولت احمدینژاد همچون زهری کارگر چنان شرایطی خلق کرده که حال روحانی میبایست در خرابآباد اقتصادی کشور در به در به دنبال پادزهرش باشد. بدیهی است که نمیتوان از روحانی انتظار داشت که طلسم همه این همه نارسایی و نابسامانی را با خواندن وردی بشکند و یک شبه جان جامعه را از این مهلکه برهاند.
روحانی در آستانهی دومین سال زمامداری پشت درهای بسته مانده و کلیدش در باز کردن قفلهای پولادین جهل و عقبماندگی ناکارآ مینماید. ولی او باید متوجه یک چیز شده باشد و آن هم اینکه حتی اگر هرکول هم میبود، لایروبی این طویله کار یک مرد و یک شب نیست!
سالهای ریاست جمهوری خاتمی حامل یک درس مهم و آموزنده بود: بدون رجوع به مردم و بهره گرفتن از توان آنها پیروزی و موفقیت در این جامعه متناقض و دوپاره ممکن نیست. اگر روحانی از نیروی کلان مردم در جنگ قدرت بهره گیرد، میتواند در سال دوم زمامداری خود کارنامه درخشانتری داشته باشد. کوتاه سخن: روحانی میتواند، اگر واقعا بخواهد.
اشتراک در:
نظرات پیام (Atom)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر